İktidarhaber.com'a Hoş Geldiniz -
$ DOLAR → Alış: 5,69 / Satış: 5,71
€ EURO → Alış: 6,39 / Satış: 6,41

Küresel ekonomi KOBİ’leri yavaşlattı

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO), “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2018 yılı sonuçlarını açıkladı. İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, İSO İkinci 500’de yer alan şirketlerin küresel ekonomideki yavaşlamayı daha fazla hissettiğine dikkat çekti.

Küresel ekonomi KOBİ’leri yavaşlattı
  • 11.07.2019
  • 3 kez okundu

Osman KILIÇ

2018 yılı araştırmasında üretimden satış büyüklüğüne göre en büyük kuruluş 413,7 milyon TL ile Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil oldu. Bu kuruluş 2017 yılında İSO İkinci 500’de 63. sırada iken, 2018 yılında ilk sıraya yükselme başarısı gösterdi.İkinci sırada 412,4 milyon TL ile ORMA Orman Mahsulleri yer aldı. ORMA Orman Mahsulleri, 2017 yılında İSO İkinci 500 sıralamasında 13. sırada yer almıştı. Araştırmanın üçüncüsü ise 411,6 milyon TL’lik üretimden satışları ile Erişler Yem oldu. Bu kuruluş, 2017 yılında İSO İkinci 500’de 43. sırada yer almıştı.

“Kısa vadeli borçlar uzadı”

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, “2017 yılındaki yüzde 7,4’lük güçlü büyümenin ardından gelen 2018 yılı, gerek küresel ekonomideki daralma ve gerekse iç tüketimdeki durgunluğun da etkisiyle ekonomimiz açısından zor bir yıldı. İşte o zor koşullarda bile İSO İkinci 500’ü oluşturan sanayicilerimizin üretimden satışlarını yüzde 27,8 gibi ciddi bir oranda artırmaları ve yüzde 6’nın üzerinde bir reel büyüme yakalamaları her türlü takdiri hak etmektedir. Genel olarak İSO İkinci 500’ün sonuçlarına baktığımızda, İSO 500’e paralel sonuçlarla karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz. En önemli fark ise borçlanmada görülüyor. 2018 yılı sonuçları, İSO İkinci 500 şirketlerinin uzun vadeli borçlarının azaldığını, kısa vadeli borçlarının ise arttığını gösteriyor. Bunun iki nedeni var, birincisi borçlanma kaynaklarının önceki yıllara göre ciddi bir şekilde kısılması ve daralmasıdır. İkincisi ise KOBİ ölçeğindeki şirketlerimizin borçlanma kabiliyetinin azalmasıdır” dedi.

Dünya ticaretinde şiddetlenen korumacılık rüzgarlarının yanı sıra Türkiye ekonomisinin geçtiği kritik dönemecin de dolaylı ve dolaysız yansımalarını açık bir şekilde izleyebildiklerini aktaran Bahçıvan, “Örneğin şirketlerimiz üretimden satışlarında yüzde 6,2’lik bir reel artış sağlasa da ihracatın bu büyümedeki katkısının sınırlı kaldığını görüyoruz. Bu da İSO İkinci 500 şirketlerimiz arasında küresel ekonomideki yavaşlamanın daha fazla hissedildiğini gösteriyor” diye konuştu.

“Kur ve faizler kârlılığı sınırladı”

İSO İkinci 500 çalışmasının ortaya çıkardığı en önemli ve olumlu sonuçlardan birinin ise sanayicilerin ana faaliyet alanlarına yoğunlaşmayı sürdürerek özellikle faaliyet karlılığında güçlü iyileşmeler sağlamaları olduğuna işaret etti. Satış ve faaliyet giderlerini yönetmede daha başarılı olan firmaların, 2018’de net satışlara oranla faaliyet karını 1,8 puan artışla yüzde 12,1’e yükselttiğini vurgulayan Bahçıvan, artan kur ve faizlerin etkisiyle İSO İkinci 500 şirketleri için de finansman giderlerinin şiştiğini ve bunun karlılığı önemli ölçüde sınırladığını ifade etti.

Bahçıvan, şöyle devam etti: “İSO İkinci 500 2017’de faaliyet karının yüzde 42,8’ini finansman giderlerine harcarken bu oran 2018’de yüzde 52,6’ya yükselmiştir. İSO İkinci 500’ün teknoloji ve Ar-Ge tarafındaki göstergeleri ise bazı iyi gelişmelere rağmen maalesef tatmin edici değildir. Ar-Ge harcaması yapan kuruluş sayımızın 188’den 218’e doğru güçlü bir sıçrama yapmasını sevindirici bulsak da bu güçlü artışın Ar-Ge harcamaları büyüklüğüne yansımadığını görüyoruz. Kuşkusuz firmalarımızın mali açıdan zorlandıkları bir dönemde bu durum bir ölçüde doğal karşılanabilir. Yine de teknolojik dönüşüm ve inovasyonun KOBİ’ler açısından ertelenemez bir hedef olduğunu da her zaman dikkate almamız gerekiyor.”

Handan SEMA CEYLAN

Türkiye’nin KOBİ ligi olarak anılan İstanbul Sanayi Odası’nın düzenlediği 2018 Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Listesi’nde son 6 yıldır firma sayısı gerileyen İstanbul, frene bastı. Son iki yıldır İstanbul 154 firma ile listede temsil ediliyor.

İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından hazırlanan ve 500’er firma olarak iki etapta açıklanan Türkiye sanayisinin 1000 firmalık devler liginde İstanbul, son 6 yılda ilk kez gerilemesini durdurdu. 2017 verilerine göre 154 firma ile İkinci 500 Sanayi Kuruluşu Listesi’nde yer alan İstanbul, 2018 verilerine göre de 154 firma ile sıralamada. KOBİ ligi olarak anılan İkinci 500 Listesi’nde 2013 yılı verilerine göre İstanbul’dan 186 firma yer almaktaydı. 2014’te bu rakam 177’ye 2015’te 174’e 2016’da 163’e gerilemişti.

Geçen yıl listenin birincisi Adana’dan çıkarken, bu yıl listenin birincisi İSO’ya kayıtlı firmalardan Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi AŞ oldu. Bilkont, bir önceki listede 63’üncü sıradaydı. İstanbul firmaları performans açısından da liste sıralamasında yerlerini yükselttiler.

Tüm bu rakamlara rağmen Ankara da dahil olmak üzere listenin 342 kenti İstanbul dışından. Kamudan da listede 4 firma yer alıyor. 39 kentin ise listede hiç adı yok. Trakya, sadece Çorlu ve Çerkezköy’deki Tekirdağ kentinin sanayicileri ile temsil edilirken, özellikle Doğu Anadolu listeye uzak.

Oyka Kağıt Ambalaj dikkat çekti

Listeye Zonguldak’ın Çaycuma ilçesinden ilk kez 10’uncu sıradan giren Oyak Kağıt ise hızlı yükselişiyle dikkat çekti. Oyak Çimento çatısı altında faaliyet gösteren Oyka Kağıt, kraft kağıt ve kraft kağıttan mamul torba üretimi konularında faaliyet gösteriyor. İSO’ya kayıtlı Karizma Beşler Et-Gıda ilk kez listeye 33’üncü sıradan giren ikinci firma olurken, üçüncülük 37’nci sırada yer alan Kale Havacılık Sanayi AŞ oldu.

Türkiye’nin 10 kenti listede tek firma ile temsil ediliyor. Bu kentler Amasya, Antalya, Bolu, Diyarbakır, Isparta, Malatya, Mardin, Mersin, Tokat ve Yalova.

Amasya, Şeker Fabrikası ile listeye 2 yıl aradan sonra 422’nci sıradan girdi. Antalya’nın geçen yıl listede iki firması bulunuyordu. Bu firmalardan Ankutsan, ilk listeye yükselince Ekiciler Süt Gıda tarım Hayvancılık San. ve Tic. AŞ listede Antalya’yı tek temsil eden şirket oldu. Gentaş Genel Metal, Bolu’nun listedeki yüzü oldu. Firma geçen yıl 313’üncü olduğu listede bu yıl 282’nci sıraya yerleşti. Diyarbakır’ın listedeki gururu ise Mes Yağ ve Gıda San. ve Tic. AŞ. Mes geçen yıl 91 olan sıralamadaki yerini 82’ye yükseltmiş durumda.

Isparta’nın tek firması da listenin ikincisi Orma Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. AŞ. Bir önceki dönemde Orma 13’üncü sırada yer alıyordu. 1970 yılında kurulan Orma, yonga levha, dekor kağıdı, melamin kaplı yonga levha ve metal imal ediyor.

Malatya’nın listedeki tek firması da Ilsan Tekstil San ve Tic. AŞ. Geçen yıl listede 343’üncü sırada yer alan firma bu yıl 355’inci olmuş durumda. Mardin’den listede tek yer alan firma ise Mardin Çimento San. ve Tic. AŞ. 2017 verilerine göre 255’inci sırada yer alan Mardin Çimento bu yıl listede 431’inci sırada.

Yalova tersanecilikle öne çıktı

Listede Mersin’i tek temsil eden firma Dervişoğlu Tarım Ürünleri Tic. Ve San. Ltd. Şti. Firma bir önceki listede 244’üncü sırada yer alırken, son listede 224’e yükseldi. Türkiye’nin İlk 1000 firması arasına Tokat’ın adını yazdıran tek firma ise Dimes Gıda San. ve Tic. AŞ. Dimes bir önceki listede İlk 500’de yer alırken, 2018 verilerine göre İSO İkinci 500 Listesi’nin 120’nci firması.

Yalova ise listede kendini Beşiktaş Tersane AŞ ile temsil etti. Beşiktaş listeye ilk kez hızlı bir giriş yaparak 248’inci sırada yer buldu.

İSO İkinci 500 şirketleri, İlk 500’de olduğu gibi esas faaliyetlerinden kazandıklarını, finansman gideri olarak kaybediyorlar.

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının 2018 yılı sonuçlarına bakıldığında birçok göstergede İSO 500 ile benzerlikler dikkati çekiyor. Özellikle finansal göstergelerde bu benzerlik belirginleşiyor. İSO İkinci 500 şirketleri de, tıpkı İSO 500 şirketleri gibi esas faaliyetlerinden kazandıklarını, finansman gideri olarak kaybediyorlar. İSO İkinci 500’ün görece olumlu mali göstergelerine örnek olarak, borç/özkaynak dağılımında, önceki yıla göre daha dengeli bir görüntünün ortaya çıkması gösterilebilir. 2017 yılında yüzde 66,2 borç, yüzde 33,8 özkaynak olarak gerçekleşen borç/ özkaynak ilişkisinde borçların payı 2018’de 62,4’e gerilerken özkaynakların payı yüzde 37,6’ya çıktı.

Üretimden net satışlar %27.8 arttı

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmaya göre, İSO İkinci 500 şirketleri, 2017 yılının ardından 2018 yılında da üretimden net satışlarda yüksek bir performans sergiledi. Bir yönüyle Türkiye’nin KOBİ ölçeğindeki şirketlerinin röntgenini ortaya koyan İSO İkinci 500, 2018 yılında üretimden net satışlarını yüzde 27,8 gibi oldukça güçlü bir artışla 107,6 milyar TL’den 137,5 milyar TL’ye yükseldi. Bu artış 2017 yılında da yüzde 30,9 gibi oldukça yüksek bir oranda gerçekleşmişti. 2017 yılında, 309,4 milyon TL ile 145,2 milyon TL arasında üretimden net satış yapan şirketlerin girebildiği İSO İkinci 500’ün 2018 sıralamasında bu bant 413,7 milyon TL ile 177,8 milyon TL arasında oluştu.

İhracatçı sayısı artıyor

İSO İkinci 500 kapsamındaki olumlu gelişmelerden biri de ihracat yapan firma sayısındaki artış eğilimi oldu. Çalışmanın yapıldığı ilk yıl olan 1997’de ihracat yapan firma sayısı 407 iken, 2018’e gelindiğinde bu sayının 451’e yükseldiği görülüyor. 2017’de ise bu rakam 446 olmuştu. Bu da İSO 500’de olduğu gibi İSO İkinci 500’de de yer almak için ihracat yapmak önemli bir kriter olduğu görülüyor. İSO İkinci 500 şirketleri içinde Ar-Ge yapanların sayısı bir önceki yıla göre 30 şirket artarak 188’den 218’e yükseldi. Bu sayı 2012 yılında 151 olarak gerçekleşmişti. İSO 500’deki Ar-Ge yapan şirketlerin sayısı da 2018 yılında kayıtlara 276 şirket olarak geçmişti.

2018 yılında Ar-Ge yapan firma sayısında geçen yıla oranla daha büyük bir artış yaşandı. Ar-Ge yapan firma sayısı 218 firmaya ulaştı. İSO İkinci 500 içinden daha çok sayıda firmanın 2018 yılındaki zorlu koşullara rağmen Ar- Ge faaliyetlerine yönelmesi önemli bir sonuç olarak öne çıkıyor. İkinci 500’de firmaların Ar-Ge harcamaları da yüzde 2,1 arttı. Ar-Ge harcamaları anket verileri ile 498,6 milyon TL’ye yükseldi. Buna bağlı olarak 2018 yılında anket verileri ile toplanan Ar-Ge harcamalarının üretimden satışlara oranı 2017 yılında yüzde 0,45 iken, 2018 yılında yüzde 0,36’ya geriledi.

Orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı 2017 de yüzde 23,4 iken, geçen yıl yüzde 21,6’ya indi. 2017 de yüzde 3,1 olan yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise geçen yıl yüzde 2,1’e geriledi. Böylece orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin toplulaştırılmış payı, 2018 yılında 2,8 puan düşüşle yüzde 23,7’ye geriledi. Bu sonuçlar, sanayinin yüksek katma değerli ve yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlere dönüşüm ihtiyacının sürdüğünü ortaya koyuyor.

FAVÖK’te yeniden sıçrama!

İSO İkinci 500’ün yıllara göre üretimden satışlar performansına bakıldığında, 2012- 2016 döneminde görülen zayıf büyümenin, 2017 yılında yerini reel büyümeye bıraktığı görülüyor. Üretimden satışlarda 2018 yılında da reel büyüme eğilimi devam etmekle birlikte, artış oranı bir önceki yılın altında kaldı. 2017 yılında yüzde 17 olan üretimden satışlardaki reel büyüme, 2018 yılında yüzde 6,2’ye geriledi.

Faiz, amortisman ve vergi öncesi karda (FAVÖK) 2018 yılında da sıçrama yaşandı. FAVÖK, 2018 yılında yüzde 39,8 oranında artarak 23,2 milyar TL’ye yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kardaki reel artış, yüzde 16,2 ile yüksek gerçekleşti. 2018 yılında İSO İkinci 500’ün faaliyet karı oranı yüzde 12,1 olarak gerçekleşti. Böylece 2017 yılında yüzde 10,3 olan orana göre faaliyet karlılığında 1,8 puan iyileşme yaşandı. Toplam faaliyet karı büyüklüğü ise yüzde 51,7 artarak, 2017 yılında 12,5 milyar TL iken 2018 yılında 19 milyar TL’ye yükseldi.

393 şirket kâr, 107 şirket zarar etti

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” 2018 yılı araştırmasına göre, 393 şirket kar, 107 şirket zarar etti. 2017 yılında İSO İkinci 500’de kar eden kuruluş sayısı 434, zarar eden kuruluş sayısı 66 olmuştu. Sanayicilerin son yıllarda makul bir çözüm bulunmasını istedikleri konulardan biri olan KDV alacakları, İSO İkinci 500 şirketleri için de ciddi bir sorun olmayı sürdürüyor. 2018 yılında İSO 500’ün devreden KDV’si bir önceki yıla göre yüzde 35,6 artarak 9,7 milyar TL’ye yükselmişti. Bu yük İkinci 500’de için de devam etmekle birlikte artış hızı geçmiş yıllara göre yavaşlamış görünüyor. İSO İkinci 500’ün devreden KDV’si, 2018 yılında yüzde 0,4 gibi sınırlı bir artışla 1,7 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. İSO İkinci 500 şirketlerinin teknoloji yoğunluklarına göre oluşturulan katma değer dağılımına bakıldığında, 2018 yılında oluşturulan katma değer itibarıyla en yüksek payı yüzde 47,3 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler aldı. Düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı 1,1 puan yükseldi. Orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı ise 2018 yılında 1,8 puan arttı ve yüzde 29 oldu.

Listeye 97 yeni firma girdi

İSO İkinci 500 şirketlerinin listesine bakıldığında sıralamaya 97 yeni kuruluşun girdiği görüldü. Bunlardan 62’si 2017’deki İSO 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasının dışından sıralamaya girme başarısı gösteren şirketlerden oluştu. Geriye kalan 35 kuruluş ise 2017 yılında İSO 500 sıralamasında yer alırken, geçen yıl İSO İkinci 500 sıralamasına geriledi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ